Cảm biến quang điện Omron E3ZG – E3Z-D61, D62, D81, D82, R61, R82-S, T61A, T81

Cảm biến quang điện OMRON E3ZG/E3Z là dòng cảm biến quang điện nhỏ gọn, tích hợp bộ khuếch đại, được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống tự động hóa công nghiệp để phát hiện, đếm và xác định vị trí sản phẩm.

Nhóm mã được đề cập gồm:

• E3ZG-D61 / E3Z-D61: phản xạ khuếch tán, NPN.
• E3ZG-D62 / E3Z-D62: phản xạ khuếch tán, NPN, khoảng cách xa hơn.
• E3ZG-D81 / E3Z-D81: phản xạ khuếch tán, PNP.
• E3ZG-D82 / E3Z-D82: phản xạ khuếch tán, PNP, khoảng cách xa hơn.
• E3ZG-R61 / E3Z-R61: phản xạ gương có chức năng MSR, NPN.
• E3ZG-R81 / E3Z-R81: phản xạ gương có MSR, PNP.
• E3ZG-T61A / E3Z-T61A: xuyên chùm, NPN, ánh sáng đỏ.
• E3ZG-T81 / E3Z-T81: xuyên chùm, PNP, ánh sáng hồng ngoại.

Trong catalog E3Z, OMRON phân chia rõ ba phương pháp phát hiện: Through-beam, Retro-reflective with MSR và Diffuse-reflective.

Lưu ý: Trong yêu cầu có mã “R61 82-S”. Theo catalog OMRON, cấu hình chuẩn của nhóm phản xạ gương là R61/R81, không phải R82; còn D82 là model phản xạ khuếch tán PNP. Với E3ZG, các mã hậu tố -S như E3ZG-R61-S, E3ZG-D82-S, E3ZG-T81-S xuất hiện trong datasheet E3ZG. Vì vậy khi đặt hàng nên xác nhận lại chính xác mã trên thân cảm biến.

---

1. Tổng quan dòng OMRON E3Z/E3ZG

E3Z là dòng Compact Photoelectric Sensor with Built-in Amplifier của OMRON. Cảm biến có thân hình chữ nhật nhỏ gọn, bộ khuếch đại được tích hợp ngay trong sensor và có nhiều cấu hình NPN/PNP, dây cáp hoặc đầu nối M8.

Dòng E3Z tiêu chuẩn có các phương pháp phát hiện:

1. Phản xạ khuếch tán – Diffuse-reflective

Cảm biến phát ánh sáng về phía vật thể và nhận ánh sáng phản xạ trực tiếp từ vật thể.

Các model tiêu biểu:

• E3Z-D61
• E3Z-D62
• E3Z-D81
• E3Z-D82

2. Phản xạ gương – Retro-reflective

Cảm biến và reflector được bố trí đối diện nhau. Tia sáng phản xạ từ reflector quay trở lại sensor. Khi vật thể đi qua và che tia sáng, sensor phát hiện vật thể.

Các model:

• E3Z-R61
• E3Z-R81

OMRON trang bị MSR – Mirror Surface Rejection cho dòng này, giúp giảm ảnh hưởng của ánh sáng phản xạ không mong muốn từ các bề mặt bóng. Reflector phải được lựa chọn riêng theo ứng dụng.

3. Xuyên chùm – Through-beam

Bộ phát và bộ thu là hai phần riêng biệt. Vật thể được phát hiện khi cắt tia sáng giữa emitter và receiver.

Các model:

• E3Z-T61
• E3Z-T81
• E3Z-T61A
• E3Z-T81A

OMRON quy định model Through-beam dạng bộ được cung cấp dưới dạng Emitter + Receiver; ví dụ E3Z-T61 gồm E3Z-T61-L và E3Z-T61-D.

---

2. E3Z và E3ZG khác nhau như thế nào?

Đây là vấn đề khá quan trọng khi người dùng tìm kiếm mã E3ZG E3Z.

Cả hai đều thuộc nhóm cảm biến quang nhỏ gọn của OMRON nhưng không nên mặc định coi E3ZG là cùng một mã hoàn toàn với E3Z.

OMRON có datasheet riêng cho E3ZG, trong đó các mã như:

• E3ZG-T61-S
• E3ZG-T81-S
• E3ZG-T61A-S
• E3ZG-R61-S
• E3ZG-R81-S
• E3ZG-D61-S
• E3ZG-D62-S
• E3ZG-D81-S
• E3ZG-D82-S

được liệt kê thành dòng riêng.

Đặc biệt, tài liệu FAQ của OMRON cho biết một số mã E3ZG-…-S là sản phẩm đặc chế/special product, thông số hoặc sự khác biệt với mã không có “-S” cần xác nhận theo nhà cung cấp.

Do đó, khi đặt hàng nên sử dụng đầy đủ mã model, không tự ý bỏ hậu tố -S.

---

3. Sơ đồ phân loại nhanh

Có thể hiểu nhóm sản phẩm như sau:

E3Z / E3ZG

→ D = Diffuse-reflective – phản xạ khuếch tán

→ R = Retro-reflective – phản xạ gương

→ T = Through-beam – xuyên chùm

Sau đó:

• 6 → nhóm NPN
• 8 → nhóm PNP

Ví dụ:

E3Z-D61

→ D = khuếch tán
→ 6 = NPN

E3Z-D81

→ D = khuếch tán
→ 8 = PNP

E3Z-R61

→ R = phản xạ gương
→ 6 = NPN

E3Z-R81

→ R = phản xạ gương
→ 8 = PNP

E3Z-T61

→ T = xuyên chùm
→ 6 = NPN

E3Z-T81

→ T = xuyên chùm
→ 8 = PNP

Đây là cách đọc nhanh rất hữu ích khi cần phân biệt cảm biến NPN/PNP trong cùng một dòng. Catalog OMRON xác nhận các nhóm NPN và PNP tương ứng theo model.

---

4. OMRON E3Z-D61

E3Z-D61 là cảm biến quang điện phản xạ khuếch tán, ngõ ra NPN, sử dụng ánh sáng hồng ngoại.

Model này có phạm vi phát hiện 5–100 mm, được OMRON mô tả là loại wide view. Nguồn cấp 12–24 VDC và cáp tiêu chuẩn dài 2 m.

Thông số E3Z-D61

Thông số	E3Z-D61
Phương pháp phát hiện	Diffuse-reflective
Ngõ ra	NPN
Khoảng cách phát hiện	5–100 mm
Nguồn sáng	LED hồng ngoại
Bước sóng	860 nm
Nguồn cấp	12–24 VDC ±10%
Chế độ	Light-ON / Dark-ON
Kết nối	Cáp liền
Chiều dài cáp	2 m
Thời gian đáp ứng	≤1 ms
Điều chỉnh độ nhạy	1 vòng
Cấp bảo vệ	IP67
Vật liệu vỏ	PBT

Ứng dụng

E3Z-D61 phù hợp với:

• Phát hiện sản phẩm trên băng tải.
• Đếm sản phẩm.
• Phát hiện hộp, chai, linh kiện.
• Kiểm tra có/không có vật thể.
• Các vị trí cần khoảng cách phát hiện khoảng 100 mm.

---

5. OMRON E3Z-D62

E3Z-D62 cũng là cảm biến phản xạ khuếch tán NPN, nhưng có phạm vi phát hiện lớn hơn E3Z-D61.

OMRON công bố khoảng cách phát hiện 1 m với vật thể trắng tiêu chuẩn 300 × 300 mm. Model này cũng sử dụng ánh sáng hồng ngoại.

Thông số	E3Z-D62
Nguyên lý	Diffuse-reflective
Ngõ ra	NPN
Khoảng cách	1 m
Vật thể tham chiếu	Giấy trắng 300 × 300 mm
Nguồn sáng	Hồng ngoại
Nguồn cấp	12–24 VDC
Chế độ	Light-ON / Dark-ON
Cáp	2 m
Response time	≤1 ms
IP	IP67

D61 và D62

Đây là cặp rất dễ nhầm:

• D61: khoảng 5–100 mm.
• D62: khoảng 1 m.

Vì vậy, D62 phù hợp hơn khi vật thể nằm xa sensor.

---

6. OMRON E3Z-D81

E3Z-D81 có nguyên lý quang tương tự D61 nhưng sử dụng ngõ ra PNP.

Thông số chính:

Thông số	E3Z-D81
Nguyên lý	Diffuse-reflective
Output	PNP
Khoảng cách	5–100 mm
Ánh sáng	Hồng ngoại
Bước sóng	860 nm
Nguồn	12–24 VDC
Cáp	2 m
Response	≤1 ms
IP	IP67

Có thể xem:

E3Z-D61 ↔ E3Z-D81

là cặp NPN/PNP tương ứng trong cùng cấu hình quang.

---

7. OMRON E3Z-D82

E3Z-D82 là phiên bản PNP có khoảng cách phát hiện tới 1 m.

Thông số	E3Z-D82
Nguyên lý	Diffuse-reflective
Output	PNP
Khoảng cách	1 m
Vật thể tham chiếu	Giấy trắng 300 × 300 mm
Ánh sáng	Hồng ngoại
Nguồn	12–24 VDC
Cáp	2 m
Response	≤1 ms
IP	IP67

Có thể ghép thành cặp:

D61 – NPN ↔ D81 – PNP

D62 – NPN ↔ D82 – PNP

---

8. OMRON E3Z-R61

E3Z-R61 là cảm biến quang phản xạ gương (Retro-reflective), sử dụng ngõ ra NPN.

Không giống D61/D62, E3Z-R61 cần sử dụng reflector.

OMRON công bố:

• 4 m khi dùng E39-R1S.
• 3 m khi dùng E39-R1.

Giá trị trong ngoặc thể hiện khoảng cách tối thiểu cần thiết giữa sensor và reflector.

Thông số

Thông số	E3Z-R61
Nguyên lý	Retro-reflective
Chức năng	MSR
Output	NPN
Khoảng cách	4 m với E39-R1S
Khoảng cách	3 m với E39-R1
Nguồn sáng	LED đỏ
Bước sóng	660 nm
Nguồn	12–24 VDC
Cáp	2 m
Response	≤1 ms
IP	IP67

Reflector

Reflector không được mặc định hiểu là đi kèm sensor. OMRON ghi rõ reflector được bán riêng và phải lựa chọn theo ứng dụng.

---

9. E3Z-R81 – phiên bản PNP

Nếu hệ thống PLC yêu cầu PNP, model tương ứng là:

E3Z-R81

Model này vẫn là:

• Retro-reflective.
• MSR.
• LED đỏ 660 nm.
• Khoảng cách 4 m với E39-R1S.
• Nhưng output chuyển sang PNP.

Do đó:

E3Z-R61 → NPN

E3Z-R81 → PNP

---

10. E3ZG-R61-S và E3ZG-R81-S

Trong dòng E3ZG, OMRON liệt kê:

• E3ZG-R61-S: NPN.
• E3ZG-R81-S: PNP.

Cả hai thuộc nhóm Retro-reflective with MSR function, dùng ánh sáng đỏ 660 nm và khoảng cách phát hiện 4 m với E39-R1S.

Đây là các model nên được kiểm tra đúng hậu tố khi thay thế E3Z/E3ZG.

---

11. OMRON E3Z-T61A

E3Z-T61A là cảm biến quang xuyên chùm, ngõ ra NPN, sử dụng ánh sáng đỏ.

Đây là điểm rất đáng chú ý vì E3Z-T61 thông thường sử dụng ánh sáng hồng ngoại 870 nm, trong khi T61A sử dụng ánh sáng đỏ.

OMRON công bố:

• T61: 15 m, infrared 870 nm.
• T61A: 10 m, red light.
• T62: 30 m, infrared.

Thông số E3Z-T61A

Thông số	E3Z-T61A
Nguyên lý	Through-beam
Output	NPN
Khoảng cách	10 m
Nguồn sáng	LED đỏ
Bước sóng	660 nm
Cấu hình	Emitter + Receiver
Nguồn cấp	12–24 VDC
Response	≤1 ms
IP	IP67
Kết nối	Cáp 2 m

Lưu ý

E3Z-T61A là một bộ phát + thu, không phải chỉ một cảm biến đơn lẻ. OMRON thể hiện:

• E3Z-T61A-L → Emitter.
• E3Z-T61A-D → Receiver.

---

12. OMRON E3Z-T81

E3Z-T81 là phiên bản PNP của cảm biến xuyên chùm E3Z.

Model này sử dụng:

• Through-beam.
• NPN/PNP: PNP.
• Hồng ngoại 870 nm.
• Khoảng cách 15 m.
• Cáp 2 m.
• Nguồn 12–24 VDC.
• Response ≤1 ms.
• IP67.

Thông số

Thông số	E3Z-T81
Nguyên lý	Through-beam
Output	PNP
Khoảng cách	15 m
Nguồn sáng	IR LED
Bước sóng	870 nm
Vật thể tiêu chuẩn	Vật đục ≥12 mm
Nguồn cấp	12–24 VDC
Response	≤1 ms
Cáp	2 m
IP	IP67

---

13. E3Z-T61A và E3Z-T81 khác nhau

Đặc điểm	E3Z-T61A	E3Z-T81
Nguyên lý	Xuyên chùm	Xuyên chùm
Output	NPN	PNP
Ánh sáng	Đỏ	Hồng ngoại
Bước sóng	660 nm	870 nm
Khoảng cách	10 m	15 m
Emitter + Receiver	Có	Có
Nguồn	12–24 VDC	12–24 VDC
Response	≤1 ms	≤1 ms
IP	IP67	IP67

Vì vậy không nên coi T61A và T81 chỉ khác NPN/PNP. Chúng còn khác cả nguồn sáng và khoảng cách phát hiện.

---

14. Bảng tổng hợp các model

Model	Nguyên lý	Output	Ánh sáng	Khoảng cách
E3Z-D61	Khuếch tán	NPN	IR 860 nm	100 mm
E3Z-D62	Khuếch tán	NPN	IR	1 m
E3Z-D81	Khuếch tán	PNP	IR 860 nm	100 mm
E3Z-D82	Khuếch tán	PNP	IR	1 m
E3Z-R61	Phản xạ gương + MSR	NPN	Đỏ 660 nm	4 m*
E3Z-R81	Phản xạ gương + MSR	PNP	Đỏ 660 nm	4 m*
E3Z-T61A	Xuyên chùm	NPN	Đỏ 660 nm	10 m
E3Z-T81	Xuyên chùm	PNP	IR 870 nm	15 m

* Với reflector E39-R1S; khoảng cách thay đổi theo reflector được sử dụng.

---

15. So sánh D – R – T

Đây là cách đơn giản nhất để lựa chọn sensor.

Tiêu chí	D – Diffuse	R – Retro	T – Through-beam
Reflector	Không	Có	Không
Emitter + Receiver	Không	Không	Có
Cần 2 thiết bị	Không	Không	Có
Phụ thuộc màu vật thể	Có	Thấp	Rất thấp
Khoảng cách	Ngắn–trung bình	Trung bình	Xa
Cài đặt	Đơn giản	Trung bình	Cần căn chỉnh
Đếm sản phẩm	Có	Có	Rất phù hợp
Vật thể màu đen	Có thể ảnh hưởng	Ít hơn	Ít ảnh hưởng
Vật thể trong suốt	Cần chọn model phù hợp	Cần chú ý	Có thể phù hợp tùy ứng dụng

---

16. NPN và PNP

OMRON cung cấp cùng nguyên lý cảm biến với hai kiểu output.

NPN

Các model trong nhóm:

• E3Z-D61
• E3Z-D62
• E3Z-R61
• E3Z-T61A

PNP

Các model:

• E3Z-D81
• E3Z-D82
• E3Z-R81
• E3Z-T81

Vì vậy, khi thay sensor cần kiểm tra kiểu input của PLC trước khi lựa chọn.

Không nên thay:

E3Z-D61 → E3Z-D81

chỉ vì hình dáng và khoảng cách giống nhau, nếu chưa kiểm tra cấu hình NPN/PNP.

---

17. Ý nghĩa các số 61, 62, 81, 82

Trong cùng một phương pháp cảm biến, các số này giúp nhận biết cấu hình output và biến thể khoảng cách.

Ví dụ với dòng D:

E3Z-D61

→ NPN
→ 100 mm

E3Z-D62

→ NPN
→ 1 m

E3Z-D81

→ PNP
→ 100 mm

E3Z-D82

→ PNP
→ 1 m

Có thể nhớ nhanh:

61 / 62 → NPN

81 / 82 → PNP

và trong nhóm D:

61/81 → khoảng cách 100 mm

62/82 → khoảng cách 1 m

Catalog OMRON xác nhận trực tiếp các cặp model này.

---

18. Kết nối cảm biến

E3Z có cả hai loại:

Cáp liền

Ví dụ:

• E3Z-D61 2M
• E3Z-D62 2M
• E3Z-D81 2M
• E3Z-D82 2M
• E3Z-R61 2M
• E3Z-R81 2M
• E3Z-T61A 2M
• E3Z-T81 2M

Đầu nối M8

OMRON cũng có các model tương ứng:

• E3Z-D66 / D86
• E3Z-D67 / D87
• E3Z-R66 / R86
• E3Z-T66A / T86A
• E3Z-T66 / T86

Điều này cho phép lựa chọn sensor theo hệ thống dây hiện có.

---

19. Cài đặt Light-ON và Dark-ON

Các model E3Z trong nhóm có thể lựa chọn:

• Light-ON
• Dark-ON

Tức là người dùng có thể lựa chọn trạng thái output dựa trên việc sensor nhận ánh sáng hoặc bị che ánh sáng.

Điều này đặc biệt hữu ích trong các ứng dụng:

• Đếm sản phẩm.
• Phát hiện vật thể.
• Kiểm tra vị trí.
• Xác định trạng thái có/không có sản phẩm.

OMRON công bố Light-ON/Dark-ON selectable trong thông số chung của E3Z.

---

20. Ứng dụng thực tế

Băng tải

Dùng D61/D81 để phát hiện sản phẩm ở khoảng cách gần hoặc T61A/T81 cho khoảng cách xa.

Máy đóng gói

Phát hiện hộp, túi, chai hoặc sản phẩm trước khi thực hiện thao tác đóng gói.

Máy lắp ráp

Kiểm tra sự hiện diện của linh kiện.

Đếm sản phẩm

E3Z-R hoặc E3Z-T rất phù hợp khi cần tạo tín hiệu ON/OFF ổn định khi sản phẩm đi qua.

Phát hiện vật thể ở khoảng cách xa

E3Z-D62/D82 có khoảng cách tới 1 m với điều kiện vật thể tham chiếu theo catalog.

Phát hiện vật thể qua tia

E3Z-T61A/T81 sử dụng bộ phát và bộ thu nên phù hợp với các dây chuyền cần khoảng cách phát hiện lớn và độ ổn định cao.

---

21. Cách chọn model nhanh

Cần cảm biến phản xạ trực tiếp, khoảng 100 mm

→ E3Z-D61 nếu PLC dùng NPN.

→ E3Z-D81 nếu PLC dùng PNP.

Cần khoảng cách tới 1 m

→ E3Z-D62 nếu NPN.

→ E3Z-D82 nếu PNP.

Cần phản xạ gương

→ E3Z-R61 nếu NPN.

→ E3Z-R81 nếu PNP.

Nhớ chọn thêm reflector phù hợp.

Cần xuyên chùm

→ E3Z-T61A nếu cần NPN + ánh sáng đỏ + 10 m.

→ E3Z-T81 nếu cần PNP + hồng ngoại + 15 m.

---

22. Lưu ý khi thay thế E3ZG và E3Z

Không nên chỉ dựa vào hình dạng bên ngoài.

Cần kiểm tra:

1. E3Z hay E3ZG
2. Phương pháp phát hiện D/R/T.
3. NPN hay PNP.
4. Khoảng cách phát hiện.
5. Ánh sáng đỏ hay hồng ngoại.
6. Có reflector hay không.
7. Cáp liền hay M8.
8. Chiều dài cáp.
9. Hậu tố -S nếu là E3ZG.
10. Part/model đầy đủ trên thân sensor.

Đặc biệt, OMRON có tài liệu FAQ riêng đề cập sự khác nhau giữa E3Z-T61 và E3ZG-T61-S, cũng như giữa E3ZG-T81 và E3ZG-T81-S và cho biết một số model “-S” là special products cần xác nhận riêng.

---

23. E3Z-D61 và E3ZG-D61-S có phải hoàn toàn giống nhau?

Không nên mặc định là giống nhau.

Dù cùng thuộc nhóm cảm biến phản xạ khuếch tán và có cấu hình NPN, OMRON tách riêng dòng E3ZG trong catalog và có các mã E3ZG-D61-S, E3ZG-D62-S, E3ZG-D81-S, E3ZG-D82-S.

Do đó, nếu máy đang sử dụng:

E3ZG-D61-S

thì khi thay thế nên ưu tiên đúng mã E3ZG hoặc xác nhận model thay thế tương thích thay vì tự động đổi sang E3Z-D61.

---

24. Ưu điểm của OMRON E3Z/E3ZG

• Thiết kế nhỏ gọn.
• Tích hợp bộ khuếch đại.
• Nhiều nguyên lý phát hiện.
• Có NPN và PNP.
• Có phiên bản cáp và M8.
• Light-ON/Dark-ON selectable.
• Response time tối đa khoảng 1 ms.
• E3Z tiêu chuẩn có IP67.
• Phù hợp nhiều ứng dụng tự động hóa công nghiệp.

---

25. Bảng lựa chọn cuối cùng

Nhu cầu	Model
Khuếch tán, NPN, khoảng 100 mm	E3Z-D61
Khuếch tán, NPN, khoảng 1 m	E3Z-D62
Khuếch tán, PNP, khoảng 100 mm	E3Z-D81
Khuếch tán, PNP, khoảng 1 m	E3Z-D82
Phản xạ gương, NPN	E3Z-R61
Phản xạ gương, PNP	E3Z-R81
Xuyên chùm, NPN, ánh sáng đỏ	E3Z-T61A
Xuyên chùm, PNP, hồng ngoại	E3Z-T81
Dòng E3ZG, NPN, khuếch tán	E3ZG-D61-S / D62-S
Dòng E3ZG, PNP, khuếch tán	E3ZG-D81-S / D82-S
Dòng E3ZG, NPN, phản xạ gương	E3ZG-R61-S
Dòng E3ZG, PNP, phản xạ gương	E3ZG-R81-S
Dòng E3ZG, NPN, xuyên chùm	E3ZG-T61-S / T61A-S
Dòng E3ZG, PNP, xuyên chùm	E3ZG-T81-S / T81A-S

---

26. Kết luận

OMRON E3Z/E3ZG là nhóm cảm biến quang điện compact phù hợp cho nhiều ứng dụng tự động hóa, từ phát hiện vật thể đơn giản đến đếm sản phẩm trên băng tải.

Ba nhóm chính cần ghi nhớ:

D = Diffuse-reflective → phản xạ khuếch tán

R = Retro-reflective → phản xạ gương

T = Through-beam → xuyên chùm

Đồng thời:

6 = NPN

8 = PNP

Trong đó:

• D61/D81: khoảng 100 mm.
• D62/D82: khoảng 1 m.
• R61/R81: phản xạ gương, tối đa 4 m với reflector E39-R1S.
• T61A: xuyên chùm NPN, ánh sáng đỏ, 10 m.
• T81: xuyên chùm PNP, hồng ngoại, 15 m.

Khi đặt hàng, cần kiểm tra chính xác E3Z hay E3ZG, NPN/PNP, nguyên lý phát hiện, khoảng cách, loại ánh sáng, reflector và hậu tố model, đặc biệt với các mã E3ZG có hậu tố -S.

---

MYTECH – Cung cấp cảm biến quang OMRON

CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ TỰ ĐỘNG HOÁ MYTECH

• Hotline/Zalo: 0968 534 039
• Email: haibang0710@gmail.com
• Website: mytek.com.vn

MYTECH hỗ trợ đối chiếu model OMRON E3Z/E3ZG, NPN/PNP, phương pháp phát hiện, khoảng cách, reflector, kiểu kết nối và thông số thay thế để lựa chọn đúng cảm biến cho hệ thống tự động hóa.